Sunʼiy intellekt ishlab chiquvchilari elektr tarmoqlaridagi tanqislik sabab aviatsiya dvigatellariga oʻtmoqda
Anʼanaviy elektr stansiyasini qurish yetti yilgacha vaqt oladi, qayta jihozlangan turbinalar esa maʼlumotlar markazini atigi ikki yil ichida ishga tushirish imkonini beradi
Elektr energiyasining keskin tanqisligi va anʼanaviy tarmoqlarga ulanish uchun yillar davom etadigan navbatlar texnologik kompaniyalarni elektr energiyasi ishlab chiqarishning ekstremal usullarini izlashga majbur qilmoqda. Yillar kutib oʻtirmaslik uchun sunʼiy intellekt platformalari ommaviy ravishda foydalanishdan chiqarilgan aviatsiya dvigatellarini xarid qilib, ularni avtonom elektr stansiyalariga qayta moslashtirmoqda.
Quvvati 100 MVt boʻlgan maʼlumotlar markazini umumiy elektr tarmogʻiga, masalan, Virjiniyada ulashni kutish hozir taxminan yetti yil davom etadi. Qayta jihozlangan aviatsiya turbinalaridan foydalanish esa obyektni atigi 24 oy ichida ishga tushirish imkonini beradi.
Elektr tarmoqlaridagi kechikishlar allaqachon yirik bitimlarning barbod boʻlishiga sabab boʻlmoqda. Masalan, Buyuk Britaniyadagi Nscale kompaniyasining maʼlumotlar markazini ijaraga olishdan Microsoft mahalliy tarmoq operatori zarur quvvatni 2030-yillardan oldin yetkazib bera olmasligini maʼlum qilganidan soʻng voz kechdi.
Ilon Maskning xAI startapi Memfisdagi Colossus 2 superkompyuterini quvvatlantirish uchun Boeing kompaniyasidan olingan sakkizta qayta jihozlangan aviatsiya dvigatelini oʻrnatdi. OpenAI va Crusoe kompaniyasi ham shunga oʻxshash qadam tashlab, Texasdagi Stargate sunʼiy intellekt majmuasi uchun ProEnergyʼning oʻnlab turbinalariga buyurtma berdi.
Bunday yechimning jiddiy kamchiliklari ham bor. Tabiiy gazda ishlashga moslashtirilgan samolyot dvigatellari samaradorligi pastroq boʻladi, koʻproq yoqilgʻi sarflaydi va atrof-muhitni toʻlaqonli sanoat elektr stansiyalariga qaraganda kuchliroq ifloslantiradi.
Ekspertlarning taʼkidlashicha, aviatsiya dvigatellaridan foydalanish sunʼiy intellekt bozoridagi hozirgi «poyga» shov-shuvi bilan bogʻliq vaqtinchalik choradir. Ekologik talablar kuchayib, uzoq muddatli samaradorlik izlanar ekan, kompaniyalar baribir yanada barqaror yechimlarni topishiga toʻgʻri keladi.
