2026 yil davomida Rossiyadan Xitoyga rekord darajadagi 165 tonna oltin yuborildi
Gʻarb sanksiyalari joriy etilgach, Xitoy bozori Rossiya oltini uchun asosiy yoʻnalishga aylandi
Yanvar–sentabr oylarida Gonkong Rossiyadan 165 tonna oltin quymalari olgan. Bu haqda Gazprombank Iqtisodiy prognozlash markazi tahlilchilari bojxona statistikasi asosida hisob-kitob qilgan. Urush boshlanganidan va Gʻarb sanksiyalari joriy etilganidan soʻng Xitoy bozori Rossiya oltini uchun asosiy yoʻnalishga aylandi.
Yetkazib berish hajmi oʻtgan yilning shu davriga nisbatan uch barobardan koʻproqqa, urushdan oldingi davrga nisbatan esa 55 barobardan koʻproqqa oshdi. Gonkong orqali Xitoyga olib kirilgan oltin quymalarining 15 foizini Rossiya oltini tashkil etdi.
Tahlilchilar Gonkongning bu boradagi rolini uning erkin port maqomi bilan izohlaydi: u yerda oltinga bojxona bojlari va QQS qoʻllanmaydi, shuningdek, Gonkong orqali Xitoy bozoriga toʻgʻridan toʻgʻri kirish mumkin. Xitoy Rossiya oltiniga qarshi sanksiyalar joriy etmagan.
Urush boshlanganidan keyin Rossiya qimmatbaho metallari uchun Gʻarb bozori yopildi. 2022 yilda London Bullion Market Association Rossiya affinaj zavodlarini yetkazib beruvchilar roʻyxatidan chiqardi, G7 davlatlari esa Rossiya oltinini import qilishni taqiqladi. Rossiya quymalari uchun dastlabki savdo xabi Dubay boʻldi, biroq AQSh va Buyuk Britaniya bosimi ostida BAA ushbu metall savdosini nazorat qilishni kuchaytirdi.
Gazprombank Iqtisodiy prognozlash markazi bahosiga koʻra, Xitoyga sotilgan Rossiya quymalarining har uchinchisi Markaziy bank zaxiralaridan kelgan boʻlishi mumkin. Bu yil regulyator budjet taqchilligini moliyalashtirish uchun qariyb 60 tonna oltin sotdi. Bu sotuv Rossiyada 1998 yildan beri eng yirigi boʻldi. Oʻsha yili davlat qisqa muddatli obligatsiyalari piramidasi qulab, hukumat davlat qarzi boʻyicha defolt eʼlon qilgan edi.
Rossiya regulyatoridan farqli oʻlaroq, Xitoy Xalq banki oltin zaxiralarini ketma-ket 23 oy davomida oshirmoqda. Butunjahon oltin kengashi maʼlumotiga koʻra, u uchinchi chorakda 63,14 tonna oltin sotib olgan. Gazprombank Iqtisodiy prognozlash markazi Xitoyga oltin umumiy importi yilma-yil 72 foizga oshganini ham qayd etdi.
Urushgacha Rossiya har yili chet elga qariyb 300 tonna oltin — yiliga 360 tonnaga yetgan ishlab chiqarish hajmining 80 foizidan koʻprogʻini — yuborar edi. Bu bahoga bevosita qazib olingan qariyb 300 tonna metall ham kirgan. Rossiyada oltin qazib olish va eksport qilishning hozirgi hajmlari ishonchli tarzda maʼlum emas: hukumat Ukrainaga bostirib kirilganidan koʻp oʻtmay bojxona statistikasini maxfiylashtirdi. Butunjahon oltin kengashi Rossiyaning 2024 yildagi oltin qazib olish hajmini taxminan 330 tonna deb baholaydi.
