Oʻzbekiston kambagʻallikka qarshi kurash boʻyicha kuchli beshlikka kirdi
Bu rekord qanday qayd etildi — raqamlar tahlili
Jahon bankining 2026-yil sentabr oyida yangilangan hisoboti hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekistonda kambagʻallik darajasi izchil pasaygan. 2021–2025-yillarda bu koʻrsatkich 17 foizdan 5,8 foizgacha kamaygan, 2026-yilning toʻqqiz oyi yakunlariga koʻra esa 3,6 foizgacha tushgan (bu 1,4 mln kishiga toʻgʻri keladi).
Daromadi oʻrtachadan yuqori boʻlgan mamlakatlar uchun xalqaro mezon — xarid qobiliyati pariteti boʻyicha kuniga 8,30 dollar — asosida hisoblaganda, respublikada kambagʻallik darajasi 2024–2025-yillarda 40 foizga kamaygan. Bu 2000-yildan buyon dunyoda pasayish surʼati boʻyicha beshinchi koʻrsatkichdir. Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasida kambagʻallik chegarasidan pastda yashovchilar sonining umumiy qisqarishining qariyb 40 foizi Oʻzbekistonga toʻgʻri kelgan.
Jahon banki ekspertlari ijobiy oʻzgarishlarni ichki isteʼmolning oʻsishi, yollanma mehnat koʻlamining kengayishi va ish haqi jamgʻarmasining oshishi bilan bogʻlamoqda. Oʻz navbatida, davlat keng koʻlamli moliyaviy mexanizmlarni ishga soldi: Prezidentning PQ-49-son qarori bilan bandlik va tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlariga 164,7 trln soʻm ajratildi.
Shundan: - 140 trln soʻm — bank sektori orqali kichik va oʻrta biznesni kreditlashga; - 20 trln soʻm — mahallalar infratuzilmasini modernizatsiya qilishga; - 3,7 trln soʻm — ijtimoiy-iqtisodiy sharoiti murakkab tumanlarda biznes muhitini rivojlantirishga yoʻnaltirildi.
2026-yil yanvar–sentabr oylarida 824 ming nafar fuqaro doimiy ishga ega boʻldi, 980 ming nafar mutaxassis esa oʻz bandligini qonuniylashtirdi.
Milliy statistika qoʻmitasi maʼlumotlariga koʻra, 2026-yilning 9 oyi yakunida: - oʻrtacha ish haqi 7,27 mln soʻmga yetdi (2025-yilga nisbatan nominal hisobda 18 foizga oʻsish); - aholining jami daromadlari 1026,7 trln soʻmni tashkil etdi, inflyatsiya hisobga olinganda real oʻsish 8,1 foiz darajasida qayd etildi (aholi jon boshiga daromad — 26,1 mln soʻm, real oʻsish — 6,2 foiz).
Sentabr oyida yillik inflyatsiya 6,4 foizni tashkil etdi (oziq-ovqat mahsulotlari — 6,3 foiz, xizmatlar — 7 foiz). Bozor turli yoʻnalishdagi dinamikani namoyon qildi: benzin (+20,1 foiz), goʻsht-sut mahsulotlari va Toshkent shahridagi jamoat transportida yoʻl haqining qimmatlashishi ayrim meva-sabzavot mahsulotlari guruhlarida narxlarning mavsumiy pasayishi bilan birga kechdi.
Erishilgan natijalarni yanada mustahkamlash mehnat bozorining sifat koʻrsatkichlariga eʼtiborni kuchaytirishni talab qiladi. 2021–2025-yillarda yangi ish oʻrinlarining qariyb 85 foizi norasmiy sektorda yaratilgan, aholining taxminan 22 foizi esa tashqi iqtisodiy oʻzgarishlarga nisbatan zaifligicha qolmoqda. Shu sababli iqtisodiy siyosatning asosiy vazifasi vaqtinchalik bandlikni yuqori texnologiyali, rasman rasmiylashtirilgan va yuqori haq toʻlanadigan ish oʻrinlariga aylantirishdan iborat boʻladi.
